Crisisoefening OZON

Tijdens OZON oefenen instellingen met verschillende aspecten van een cyberaanval. Denk aan infecties in het instellingsnetwerk, (social)media-aandacht, contact met hackers, vragen van studenten en medewerkers en berichten van dienstaanbieders. Het is aan IT’ers, bestuurders, communicatiemedewerkers en andere deelnemers binnen de instelling om hierop te reageren en zo de schade te herstellen of te beperken. Op deze manier kunnen instellingen oefenen en nagaan in hoeverre ze zijn voorbereid op een cybercrisis.

Belang van OZON

Instellingen die eerder hebben meegedaan aan OZON geven aan dat daardoor hun interne crisismanagement is verbeterd. Veel instellingen hebben naar aanleiding van de oefening procedures voor een cybercrisis opgesteld. Dit is ook een belangrijk onderdeel van het NBA-volwassenheidsmodel Informatiebeveiliging (SURFaudit Toetsingskader Informatiebeveiliging). Daarom zetten we vanuit het programma Cyberveiligheid stevig in op OZON, onder andere door deelnemende instellingen te ondersteunen bij het voorbereiden van de oefening.

Voor wie is OZON?

Het oefenen van een cybercrisis is voor alle onderwijsinstellingen van groot belang. Ook als je nog nooit hebt geoefend en zelfs als je nog geen cybercrisisplan hebt. OZON maakt duidelijk wat er nodig is en wie er bij betrokken moeten zijn. Want deelnemers zullen ervaren dat een cybercrisis niet alleen een IBP-feestje is. Naast ICT is er bijvoorbeeld ook voor facilitair, HR, communicatie en – als ze meespelen – bestuurders een rol tijdens de crisisafhandeling. Je zult zien: na zo’n levensechte oefening staat het hebben van een goed cybercrisisplan en het oefenen van de procedures opeens een stuk hoger op de agenda! Overigens kunnen instellingen de scope zo groot of klein maken als ze willen. Elke instelling bepaalt zelf welke afdelingen betrokken worden bij de oefening.

OZON 2027

Op 18 maart 2027 organiseert SURF een nieuwe editie van OZON. Vanuit het programma werken we samen met SURF om de oefening goed te laten aansluiten op de mbo-praktijk. Net als voorgaande jaren helpen we mbo-instellingen bij de voorbereidingen, zodat OZON 2027 goed behapbaar is en zo min mogelijk tijd en energie kost.
We vinden het belangrijk dat zo veel mogelijk instellingen meedoen, omdat je met oefenen erachter komt of je al goed bent voorbereid op een echte cybercrisis. Ook is OZON een goede gelegenheid om cybersecurity binnen je instelling onder de aandacht te brengen. Een extra reden om in 2027 ervaring op te doen, is dat OZON vast onderdeel van de Cyberweerbaarheidspool wordt. Je kunt je instelling tot en met 9 oktober 2026 inschrijven via SURF.

Voorbereiden van de oefening

Om de oefening zo realistisch mogelijk te laten zijn, is het belangrijk dat het scenario ‘op maat’ gemaakt wordt voor de instelling. De ‘oefenvoorbereider’ speelt hierin een belangrijke rol: deze wordt helemaal meegenomen in het scenario en geeft daar een lokale kleuring aan, zodat het goed past binnen de eigen instelling. Een tweede belangrijke rol is de ‘waarnemer’. Ook deze kent het scenario en heeft als primaire taak om te checken hoe iedereen zijn rol pakt tijdens de crisis. Heel belangrijk voor een goede evaluatie, zodat je er als instelling ook echt wat van opsteekt.

NOZON en meer informatie

Overigens is er ook een lightversie van OZON voor instellingen die elk jaar willen oefenen met een cybercrisis. In de jaren dat OZON niet plaatsvindt, kunnen zij – zoals SVO vakopleider food in 2026 – meedoen aan NOZON. Dit is de tabletopversie van de cybercrisisoefening. Meer algemene informatie over OZON en NOZON vind je bij SURF.