Conferentieblog #5: Grip op onze digitale afhankelijkheden

Joël de Bruijn blogt op de MBO Digitaal Conferentie over de keynote van Rudy Belkom, directeur Stichting Toekomstbeeld der Techniek.

Oh ironie, om op dit platform te spreken over alternatieven van BigTech! Rudy Belkom. opent de keynote met de stelling dat “AI geen natuurwet is” en dat er wel degelijk scenario’s mogelijk zijn met verschillende uitkomsten. Erg fijn want ik erger mij wel eens aan een lefloze handoek-in-de-ring houding ten opzicht van BigTech afhankelijkheid.

‘Er is overigens geen consensus over het gebruik van technologie in het onderwijs’

Vanuit STT ziet hij de vraag kantelen van “kunnen we wat we willen?” naar “willen we wat we kunnen?” en de antwoorden kantelen mee van engineers naar sociologen. Er is overigens geen consensus over het gebruik van technologie in het onderwijs (wel dat je het niet in z’n geheel moet weren). Van beperking (vanwege prikkels en afleiding), toestaan (om een digitale kloof te voorkomen) en stimuleren (want het biedt kansen), alle meningen komen evenveel voor.

Rudy illustreert de macht van BigTech en de rol die het speelt in de geopolitiek (disruptief voor mensenrechten en de beïnvloeding van mensen hun keuzes). Je kunt overigens grote bedrijven niet kwalijk nemen dat ze winstoogmerk hebben, maar ze tegelijk een publieke taak geven is dan wel vreemd. Ook onze verbazing dat ze dan niet netjes omgaan met een ‘publieke rol’.

Fact-tip: Zijn we al autonoom?

Om de termen uit elkaar te houden, definieert hij ze alsvolgt:

  • Autonomie: controle over digitale keuzes.
  • Soevereiniteit: zeggenschap over digitale infrastructuur.
  • Weerbaarheid: bescherming tegen digitale bedreigingen.

Vervolgens gaat hij in op de “Rode knop” kwestie en de DigiD casus. Eigenlijk zijn de vragen heel simpel:

  • Waarom worden persoonsgegevens van miljoenen Nederlands überhaupt beheerd door een commercieel bedrijf?
  • Waarom is er zoveel onduidelijkheid of de overname gestopt kan worden?
  • Waarom was het geen nieuws toen het Nederlandse bedrijf eerder al grotendeels in Britse handen kwam?
  • Wat we offline (al je dossiers bij een ander bewaren) heel raar zouden vinden, vinden we online heel normaal. Hoe kan dat?

Rudy moedigt aan om je te oriënteren op alternatieven van de huidige BigTech, te zoeken naar andere oplossingen volgens je toekomstvisie en ga experimenteren, inventariseer waar je de grootste afhankelijkheden hebt, werk samen en ga aan de slag.

Rudy straalt rust uit en spreekt tegelijkertijd levendig, waarschuwend zonder wijzend vingertje en passend voor het onderwerp.