Datadinsdag bij ROC Mondriaan: praten met je data

De sprekers

Nigel Steenis is strategisch adviseur AI bij ROC Mondriaan en Corno Vromans is adviseur strategie en innovatie bij SURF. Corneel den Hartogh is projectleider CEDA bij Npuls en  JaapJan Vroom is beleidsadviseur bij MBO Digitaal, sectoraanvoerder mbo van het domein AI en Data waarde(n)vol inzetten bij Npuls en vaste host van de Datadinsdagen.

Het onderwerp

Tijdens de Datadinsdag van 10 februari 2026 gaf Corneel een update over CEDA en vertelde Nigel over het project Database-Chat, waarmee ROC Mondriaan eind vorig jaar is gestart. Daarnaast vertelde Corno meer over de AI-Hub van SURF.

Het verhaal

ROC Mondriaan is eind vorig jaar gestart met het project Database-Chat. In dit project wordt een AI-tool ontwikkeld waarmee eindgebruikers in “gewonemensentaal” vragen kunnen stellen over data, zonder allerlei dashboards te hoeven doorspitten. Het project – nu in de eerste fase van uitvoer - begint met data over studentenaantallen, bij succes kan de scope worden uitgebreid. Een vraag die bijvoorbeeld kan worden gesteld is: wat is de instroom van bbl-studenten ten opzichte van vorig jaar? Of: Uit welke vijf gemeenten komen de meeste aanmeldingen? Het taalmodel vertaalt deze vragen naar query’s (code) en laat deze uitvoeren op (een afgeschermd deel) van de data die Mondriaan in huis heeft. Belangrijk is dat het model snapt welke data beschikbaar is in de omgeving (context), om goed te gebruikersvraag te kunnen vertalen naar een query, en dat het model zelf geen wijzigingen kan aanbrengen in de brongegevens – het kan deze enkel bevragen.

Om de soevereiniteit, privacy en veiligheid van deze AI-tool te borgen komt Database-Chat te draaien op de on-premise AI-server van Mondriaan. Deze AI-computer is ingericht voor projecten waarbij een hoge mate van (eigen) beheer belangrijk is. De server moet krachtig genoeg zijn om de gebruikersgroepen te bedienen, waardoor je in de aanschaf rekening moet houden met o.a. het beoogd aantal gelijktijdig gebruikers, een acceptabele reactietijd (latency), de grootte van het taalmodel zelf (moet passen in het grafische werkgeheugen) en het bijkomende technische beheer.

Maar voor instellingen die hiervoor niet de middelen of de wil hebben, is de AI-Hub van SURF een mooi alternatief. Corno vertelt dat deze AI-Hub nu in ontwikkeling is. Het is een technisch toegangspunt waarin gebruikers en applicaties gekoppeld kunnen worden aan AI-modellen. De regie ligt bij de instellingen, in dit geval de 130 leden van SURF. Zij bepalen dus zelf welke modellen zij aan hun gebruiker willen aanbieden.